Thuế khoán hộ kinh doanh từ năm 2026 còn được áp dụng không?

Thuế khoán từng là phương pháp nộp thuế quen thuộc với nhiều hộ kinh doanh. Tuy nhiên, từ năm 2026, chính sách quản lý thuế đối với hộ kinh doanh đã có nhiều thay đổi quan trọng. Thuế khoán còn được áp dụng không và hộ kinh doanh cần thực hiện nghĩa vụ thuế như thế nào theo quy định mới? Bài viết dưới đây sẽ làm rõ những nội dung cần lưu ý.

1. Thuế khoán hộ kinh doanh là gì?

1.1 Thuế khoán là gì?

Theo cơ chế áp dụng trước năm 2026, thuế khoán là cách tính thuế theo tỷ lệ trên doanh thu khoán do cơ quan thuế xác định, từ đó xác định mức thuế hộ kinh doanh phải nộp. Đây từng là phương pháp quản lý thuế phổ biến đối với hộ, cá nhân kinh doanh không thuộc trường hợp nộp thuế theo phương pháp kê khai hoặc theo từng lần phát sinh.

Hiểu đơn giản, thay vì hộ kinh doanh tự kê khai doanh thu thực tế phát sinh theo từng kỳ như cơ chế quản lý hiện nay, cơ quan thuế xác định một mức doanh thu khoán làm căn cứ tính nghĩa vụ thuế. Vì vậy, số thuế phải nộp được xác định dựa trên doanh thu khoán và tỷ lệ thuế áp dụng cho ngành nghề kinh doanh.

1.2 Thuế khoán hộ kinh doanh trước đây được xác định như thế nào?

Theo quy định áp dụng trước năm 2026, căn cứ tính thuế đối với hộ khoán gồm doanh thu tính thuế và tỷ lệ thuế tính trên doanh thu. Tỷ lệ thuế GTGT và thuế TNCN được quy định theo từng lĩnh vực, ngành nghề kinh doanh. 

Có thể hiểu nguyên tắc tính theo công thức:

Số thuế phải nộp = Doanh thu khoán × Tỷ lệ thuế tương ứng

Doanh thu và mức thuế khoán được cơ quan thuế xác định dựa trên các căn cứ như tờ khai của hộ kinh doanh, cơ sở dữ liệu của ngành thuế, ý kiến của Hội đồng tư vấn thuế và tình hình kinh doanh tại địa bàn. Khi hoạt động kinh doanh thay đổi về quy mô hoặc có các biến động liên quan, doanh thu và mức thuế khoán có thể được điều chỉnh theo quy định.

Lưu ý: Từ ngày 01/1/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không còn áp dụng phương pháp khoán thuế. Quy định này được xác định tại Khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15. 

2. Từ năm 2026, hộ kinh doanh có còn nộp thuế khoán không?

Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh chính thức không còn áp dụng phương pháp khoán thuế. Thay đổi này đồng nghĩa với việc các hộ trước đây nộp thuế khoán phải chuyển sang thực hiện nghĩa vụ thuế theo cơ chế áp dụng từ năm 2026.

2.1 Chính thức bỏ thuế khoán từ ngày 01/1/2026

Khoản 6, Điều 10, Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định từ ngày 01/1/2026, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh không áp dụng phương pháp khoán thuế và thực hiện nộp thuế theo quy định của pháp luật về quản lý thuế.

Điểm khác biệt quan trọng có thể hình dung như sau:

Cơ chế mới cũng được thể hiện tại Điều 13 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15. Theo đó, đối với thuế GTGT và thuế TNCN, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng phải nộp thuế tự xác định doanh thu và số thuế phải nộp theo pháp luật về thuế.

Tuy nhiên, “tự khai, tự tính” không có nghĩa hộ kinh doanh phải tự thực hiện mọi việc mà không có dữ liệu hỗ trợ. Cơ quan thuế có trách nhiệm cung cấp thông tin, dữ liệu để hỗ trợ khai và tính thuế. Nếu hộ sử dụng hóa đơn điện tử hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối với cơ quan thuế, hệ thống quản lý thuế có thể tự động tạo lập tờ khai trên cơ sở dữ liệu hóa đơn và các dữ liệu quản lý thuế liên quan. 

2.2 Hộ kinh doanh từng nộp thuế khoán chuyển sang kê khai thế nào?

Với những hộ đã nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước, từ ngày 01/01/2026 sẽ chuyển sang thực hiện theo cơ chế mới.

Việc thực hiện cụ thể được xác định theo mức doanh thu. Theo hướng dẫn triển khai năm 2026 của Cục Thuế:

• Hộ đã nộp thuế khoán hoặc kê khai trong năm 2025, có doanh thu trên 500 triệu đồng, thực hiện kê khai, nộp thuế năm 2026 theo quy định.
• Hộ có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống thực hiện thông báo doanh thu năm 2026 theo quy định.

Một vấn đề đáng lưu ý là doanh thu kê khai năm 2026 không mặc nhiên được dùng để tính lại thuế khoán của những năm trước.

Cụ thể, Công điện 05/CĐ-CT của Cục Thuế hướng dẫn: đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã nộp thuế theo phương pháp khoán từ năm 2025 trở về trước và đã được xác định mức thuế khoán, khi chuyển sang kê khai từ ngày 01/01/2026, cơ quan thuế không sử dụng doanh thu khai thuế năm 2026 để xác định lại nghĩa vụ thuế của các năm trước và không xử phạt đối với nghĩa vụ thuế đã thực hiện theo phương pháp khoán. 

Ngoại lệ là trường hợp cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hành vi che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp. Khi đó, nghĩa vụ thuế của thời kỳ trước vẫn có thể được xem xét, xử lý theo quy định. 

Tóm lại: Mốc 01/01/2026 không chỉ là thời điểm “bỏ thuế khoán”, mà còn đánh dấu việc chuyển sang cơ chế quản lý trong đó hộ kinh doanh chủ động xác định doanh thu, thực hiện khai và tính thuế theo quy định; dữ liệu và hóa đơn điện tử được sử dụng nhiều hơn để hỗ trợ và quản lý nghĩa vụ thuế.

3. Hộ kinh doanh nộp thuế như thế nào sau khi bỏ thuế khoán?

Sau khi bỏ thuế khoán, hộ kinh doanh không còn nộp một mức thuế khoán được xác định như trước. Cách thực hiện nghĩa vụ thuế từ năm 2026 phụ thuộc trước hết vào mức doanh thu trong năm, trong đó mốc quan trọng hiện nay là 1 tỷ đồng/năm.

Mốc này cần đặc biệt lưu ý vì Nghị định 68/2026/NĐ-CP ban đầu quy định ngưỡng 500 triệu đồng. Sau đó, Nghị định 141/2026/NĐ-CP đã nâng ngưỡng lên 1 tỷ đồng và có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

3.1. Trường hợp doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống

Theo quy định hiện hành sau khi được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ hoạt động sản xuất, kinh doanh từ 1 tỷ đồng trở xuống thuộc ngưỡng không phải chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN từ hoạt động kinh doanh. 

Như vậy, việc bỏ thuế khoán không đồng nghĩa tất cả hộ kinh doanh đều phát sinh số thuế phải nộp. Với nhóm doanh thu không quá 1 tỷ đồng/năm, hộ vẫn cần theo dõi và xác định doanh thu thực tế để thực hiện các nghĩa vụ quản lý thuế tương ứng, nhưng không phải nộp thuế GTGT, TNCN từ hoạt động kinh doanh nếu đáp ứng ngưỡng nêu trên.

Trường hợp hộ đã kê khai, nộp thuế GTGT và TNCN theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP trước khi ngưỡng doanh thu được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng, số tiền thuế đã nộp được xử lý theo quy định về tiền thuế nộp thừa.

3.2 Trường hợp doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm

Khi doanh thu năm trên 1 tỷ đồng, hộ kinh doanh thuộc diện phải thực hiện nghĩa vụ thuế GTGT và TNCN theo quy định.

Đối với thuế GTGT, thuế được xác định theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu. Số thuế phải nộp được tính dựa trên doanh thu tính thuế và tỷ lệ % áp dụng cho từng ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh.

Đối với thuế TNCN, cách tính cần xem xét thêm quy mô doanh thu và phương pháp thuộc trường hợp áp dụng. Đây cũng là nội dung đang có chính sách chuyển tiếp trong năm 2026.

Cụ thể, ngày 26/8/2026, Cục Thuế ban hành Công văn 6360/CT-PC hướng dẫn trong thời gian chờ cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi quy định về mức doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản. Theo đó, hộ, cá nhân kinh doanh được hướng dẫn tạm nộp thuế TNCN theo phương pháp đơn giản:

Thuế TNCN tạm nộp = Doanh thu tính thuế trong tháng/quý × Thuế suất

Thuế suất được xác định theo ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh. Hộ thuộc đối tượng tính TNCN theo phương pháp thu nhập tính thuế nhân với thuế suất cũng thực hiện khai tạm nộp theo tháng hoặc quý trên cùng hồ sơ khai thuế GTGT; cuối năm thực hiện quyết toán TNCN theo quy định.

Lưu ý: Đây là hướng dẫn tạm nộp trong giai đoạn chuyển tiếp. Bộ Tài chính đang đề xuất điều chỉnh mức doanh thu được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng. Vì vậy, khi áp dụng thực tế cần căn cứ quy định có hiệu lực tại thời điểm kê khai, quyết toán. 

3.3. Hộ kinh doanh có phải sử dụng hóa đơn điện tử không?

Không phải mọi hộ kinh doanh đều bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử chỉ vì thuế khoán đã được bãi bỏ. Nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử hiện cũng gắn với ngưỡng doanh thu 1 tỷ đồng.

Theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP:

Bên cạnh quy định về ngưỡng doanh thu, Nghị định 254/2026/NĐ-CP quy định cụ thể về đối tượng và hình thức sử dụng hóa đơn điện tử, trong đó có hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Thông tư 91/2026/TT-BTC tiếp tục hướng dẫn việc đăng ký và thay đổi thông tin sử dụng hóa đơn điện tử. Hai văn bản này đều có hiệu lực từ ngày 01/7/2026.

Như vậy, sau khi bỏ thuế khoán, hộ kinh doanh cần quan tâm đồng thời 3 vấn đề chính: Doanh thu thực tế trong năm, nghĩa vụ khai - nộp thuế GTGT/TNCN và nghĩa vụ sử dụng hóa đơn điện tử. Trong đó, doanh thu 1 tỷ đồng/năm là một trong những mốc quan trọng để xác định nghĩa vụ thuế và hóa đơn theo quy định hiện hành.

Từ 01/01/2026, thuế khoán chính thức chấm dứt. Hộ kinh doanh cần chuyển từ nộp thuế theo mức khoán sang chủ động theo dõi doanh thu, kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. Vì vậy, quản lý doanh thu chính xác và sử dụng hóa đơn điện tử đúng quy định ngày càng trở nên quan trọng.

Dương Nguyễn