Từ 16/01/2026, bán hàng nhưng không lập hóa đơn bị phạt đến 80 triệu đồng

Từ ngày 16/01/2026, hành vi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ nhưng không lập hóa đơn theo quy định có thể bị xử phạt lên tới 80 triệu đồng. Quy định này được nêu rõ tại Nghị định 310/2025/NĐ-CP, sửa đổi Nghị định 125/2020/NĐ-CP, tác động trực tiếp đến hộ kinh doanh, cá nhân và doanh nghiệp.

Mới đây, Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 310/2025/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định số 125/2020/NĐ-CP, quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn.

1. Không lập hóa đơn đúng quy định bị phạt lên đến 80 triệu đồng

Người bán cần đặc biệt lưu ý về hành vi không lập hóa đơn theo quy định sẽ bị xử phạt lên tới 80 triệu đồng. Cụ thể, theo Điều 24, Nghị định 125/2020/NĐ-CP được sửa đổi bởi điểm b, Khoản 14, Điều 1, Nghị định 310/2025/NĐ-CP, các mức phạt đối với hành vi không lập hóa đơn đúng quy định gồm:

2. Thời điểm lập hóa đơn hợp lệ trong xuất nhập khẩu là khi nào?

Thời điểm lập hóa đơn được xem là đúng quy định khi thực hiện theo Khoản 1 và Khoản 2, Điều 9, Nghị định số 123/2020/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung tại Khoản 6, Điều 1, Nghị định số 70/2025/NĐ-CP như sau:

(1) Đối với hoạt động bán hàng hóa, bao gồm cả việc bán, chuyển nhượng tài sản công hoặc hàng dự trữ quốc gia, hóa đơn phải được lập tại thời điểm quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng hàng hóa đã được bàn giao cho bên mua. Việc người bán đã thu tiền hay chưa không làm thay đổi nghĩa vụ lập hóa đơn.

Trong trường hợp xuất khẩu hàng hóa, kể cả hàng gia công xuất khẩu, người bán được chủ động xác định thời điểm lập hóa đơn thương mại điện tử, hóa đơn giá trị gia tăng điện tử hoặc hóa đơn bán hàng điện tử. Tuy nhiên, thời điểm này không được muộn hơn ngày làm việc kế tiếp sau ngày hàng hóa hoàn tất thủ tục thông quan theo quy định của pháp luật hải quan.

(2) Đối với hoạt động cung ứng dịch vụ, hóa đơn được lập khi dịch vụ đã hoàn thành, không phụ thuộc vào việc đã thu tiền hay chưa. Nếu doanh nghiệp thu tiền trước hoặc trong quá trình thực hiện dịch vụ, thì thời điểm lập hóa đơn được xác định tại thời điểm thu tiền. Riêng các khoản tiền đặt cọc hoặc tạm ứng nhằm bảo đảm thực hiện hợp đồng đối với một số dịch vụ chuyên môn như kế toán, kiểm toán, tư vấn tài chính – thuế, thẩm định giá, khảo sát, thiết kế kỹ thuật, tư vấn giám sát, lập dự án đầu tư xây dựng thì không áp dụng nguyên tắc này.

(3) Đối với các hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ có khối lượng lớn, phát sinh thường xuyên và cần thời gian đối soát số liệu giữa các bên, như dịch vụ hàng không, cung ứng nhiên liệu hàng không, điện, nước, vận tải đường sắt, truyền hình, quảng cáo truyền hình, thương mại điện tử, bưu chính - chuyển phát, viễn thông, logistics, công nghệ thông tin, ngân hàng (trừ hoạt động cho vay), chứng khoán, chuyển tiền quốc tế, xổ số điện toán, thu phí sử dụng đường bộ và các trường hợp khác theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, hóa đơn được lập tại thời điểm hoàn tất việc đối soát dữ liệu.

Tuy nhiên, thời điểm lập hóa đơn không được chậm hơn ngày thứ 07 của tháng liền kề sau tháng phát sinh dịch vụ hoặc không quá 07 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ đối soát theo thỏa thuận. Kỳ đối soát được xác định căn cứ vào thỏa thuận giữa bên bán và bên mua làm cơ sở xác định khối lượng hàng hóa, dịch vụ cung cấp.

Như vậy, có thể thấy, từ 16/01/2026, việc không lập hóa đơn hoặc lập hóa đơn không đúng thời điểm sẽ bị xử phạt rất nặng, tối đa lên đến 80 triệu đồng. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần nắm rõ các trường hợp bắt buộc lập hóa đơn và thời điểm lập hóa đơn hợp lệ theo quy định mới để tuân thủ pháp luật về thuế, hạn chế vi phạm và tránh các khoản phạt không đáng có.

Dương Nguyễn