Thuế thu nhập cá nhân hộ kinh doanh: Cách tính, mức chịu thuế và lưu ý từ năm 2026

Nộp thuế thu nhập cá nhân là nghĩa vụ quan trọng mà nhiều hộ kinh doanh cần thực hiện. Từ năm 2026, quy định về phương pháp tính thuế đối với hộ kinh doanh được áp dụng chặt chẽ và minh bạch hơn. Việc hiểu đúng thuế thu nhập cá nhân hộ kinh doanh sẽ giúp chủ cửa hàng chủ động tuân thủ pháp luật và tránh rủi ro trong quá trình kinh doanh.

1. Thuế thu nhập cá nhân hộ kinh doanh là gì? Ai thuộc diện phải nộp?

1.1. Thuế TNCN áp dụng cho hộ kinh doanh trong trường hợp nào?

Theo quy định tại Điều 4, Thông tư 40/2021/TT-BTC và khoản 1, Điều 7, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thu nhập phát sinh từ hoạt động sản xuất, kinh doanh hàng hóa, dịch vụ thuộc diện chịu thuế thu nhập cá nhân theo quy định của pháp luật thuế.

Trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trong năm dương lịch trên 500 triệu đồng thì phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế thu nhập cá nhân. Đối với hộ kinh doanh theo hình thức nhóm cá nhân hoặc hộ gia đình, mức doanh thu 500 triệu đồng/năm được xác định cho một người đại diện duy nhất trong năm tính thuế.

Đọc thêm: Miễn thuế TNCN cho hộ kinh doanh doanh thu dưới 500 triệu đồng từ năm 2026

1.2. Doanh thu bao nhiêu thì hộ kinh doanh phải nộp thuế TNCN?

Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm thuộc diện phải nộp thuế TNCN. Doanh thu được xác định theo năm dương lịch, bao gồm toàn bộ tiền bán hàng, tiền cung ứng dịch vụ và các khoản thu khác phát sinh trong kỳ tính thuế.

Nếu doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống, hộ kinh doanh không phải nộp thuế TNCN và thuế GTGT, nhưng vẫn có trách nhiệm kê khai thông tin theo yêu cầu của cơ quan thuế trong một số trường hợp.

2. Cách tính thuế thu nhập cá nhân hộ kinh doanh từ năm 2026

2.1. Hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai

Từ ngày 01/01/2026, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở lên bắt buộc áp dụng phương pháp kê khai thuế. Theo đó, hộ kinh doanh phải thực hiện:

• Kê khai doanh thu định kỳ
• Xác định chi phí (nếu có đủ điều kiện)
• Nộp thuế theo tỷ lệ hoặc theo thu nhập chịu thuế

Việc kê khai giúp cơ quan thuế kiểm soát sát thực tế hoạt động kinh doanh, đồng thời tạo nền tảng cho hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp khi đủ điều kiện.

Đọc thêm: Chuyển đổi mô hình thuế khoán sang kê khai từ 1/1/2026: Hộ kinh doanh cần chuẩn bị gì?

2.2. Công thức tính thuế TNCN khi xác định được chi phí

Trường hợp hộ kinh doanh xác định được doanh thu và chi phí hợp lệ, thuế TNCN được tính trên thu nhập tính thuế, với thuế suất phụ thuộc vào quy mô doanh thu:

• Doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm: Thuế suất 5%
• Doanh thu từ 3 đến 50 tỷ đồng/năm: Thuế suất 10%
• Doanh thu trên 50 tỷ đồng/năm: Thuế suất 15%

Công thức tổng quát:

Thuế TNCN phải nộp = Thu nhập tính thuế × Thuế suất

Thu nhập tính thuế được xác định bằng doanh thu trừ đi chi phí hợp lệ, khấu hao tài sản và các khoản được trừ theo quy định.

2.3. Cách tính thuế TNCN khi không xác định được chi phí

Với nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ, việc xác định chi phí gặp khó khăn. Khi đó, thuế TNCN được tính theo tỷ lệ % trên doanh thu, tùy theo ngành nghề:

• Phân phối, cung cấp hàng hóa: 0,5%
• Sản xuất, vận tải, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 1,5%
• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2%
• Hoạt động nội dung số, quảng cáo số: 2%
• Cho thuê tài sản: 5%
• Ngành nghề kinh doanh khác: 1%

3. Trường hợp đặc thù khi tính thuế TNCN hộ kinh doanh cần đặc biệt lưu ý

3.1. Thuế TNCN đối với hộ kinh doanh cho thuê nhà, mặt bằng

Hoạt động cho thuê nhà, mặt bằng được xếp vào nhóm cho thuê tài sản. Nếu tổng doanh thu cho thuê trong năm vượt 500 triệu đồng, cá nhân hoặc hộ kinh doanh phải nộp thuế TNCN với thuế suất 5% trên doanh thu.

Cần phân biệt rõ:

• Cho thuê tài sản thuần túy (nhà ở, mặt bằng)
• Dịch vụ lưu trú, khách sạn (xếp vào dịch vụ, thuế suất khác)

Việc phân loại đúng giúp tránh áp dụng sai mức thuế và bị truy thu về sau.

3.2. Cá nhân kinh doanh nộp thuế theo từng lần phát sinh

Một số cá nhân không kinh doanh thường xuyên mà chỉ phát sinh hoạt động bán hàng, cung ứng dịch vụ theo từng hợp đồng. Trường hợp này, cá nhân nộp thuế TNCN theo từng lần phát sinh, ngay khi có doanh thu.

Cá nhân cần:

• Kê khai thuế kịp thời
• Lưu giữ hợp đồng, chứng từ thanh toán
• Thực hiện nghĩa vụ thuế trước khi nhận đủ tiền thanh toán

3.3. Cá nhân làm đại lý xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp

Với các hoạt động như đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, bán hàng đa cấp, đơn vị chi trả thu nhập có trách nhiệm khấu trừ và nộp thuế TNCN thay cho cá nhân.

Tuy nhiên, nếu tổng doanh thu trong năm vượt 500 triệu đồng, cá nhân vẫn cần rà soát để thực hiện quyết toán thuế theo quy định, tránh thiếu sót nghĩa vụ.

4. Những lưu ý quan trọng giúp hộ kinh doanh kê khai thuế TNCN đúng quy định

Để hạn chế rủi ro về thuế, hộ kinh doanh cần lưu ý:

• Không nhầm lẫn doanh thu thực thu với doanh thu tính thuế
• Theo dõi doanh thu ngay từ đầu năm để chủ động phương án kê khai
• Lưu trữ đầy đủ hóa đơn, hợp đồng, chứng từ liên quan
• Làm quen sớm với hệ thống kê khai thuế điện tử
• Chủ động tìm hiểu quy định mới áp dụng từ năm 2026

Kê khai sai, chậm nộp hoặc bỏ sót nghĩa vụ thuế có thể dẫn đến xử phạt hành chính, truy thu và tính tiền chậm nộp, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền kinh doanh.

Thuế thu nhập cá nhân hộ kinh doanh là nghĩa vụ bắt buộc khi doanh thu vượt ngưỡng quy định. Việc hiểu rõ đối tượng chịu thuế, cách tính thuế và các trường hợp đặc thù giúp hộ kinh doanh chủ động tuân thủ pháp luật, hạn chế rủi ro và vận hành ổn định. Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng minh bạch, chuẩn hóa, kê khai đúng ngay từ đầu chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững của hộ kinh doanh.

TruePOS là giải pháp phần mềm quản lý bán hàng chuyên nghiệp của Công ty Thái Sơn, phần mềm giúp chủ shop, hộ kinh doanh bán hàng, quản lý của hàng hiệu quả đồng thời hỗ trợ người dùng trong các nghiệp vụ về xuất hóa đơn và kê khai thuế theo chuẩn quy định của cơ quan Thuế. 

Nếu bạn cần thêm thông tin hoặc cần tư vấn về Phần mềm TruePOS, xin vui lòng liên hệ Tổng đài chăm sóc khách hàng 24/7 1900 4633 (cước 1000đ/phút) để được hỗ trợ và hướng dẫn chi tiết.

Nguyệt Nga