Ship COD là gì? Hướng dẫn chi tiết cho người mới bắt đầu bán online

Trong xu hướng mua sắm online bùng nổ, ship COD đã trở thành hình thức giao hàng quen thuộc với người tiêu dùng Việt Nam. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ ship COD là gì, cơ chế hoạt động ra sao và làm thế nào để quản lý hiệu quả khi bán hàng online. Cùng Truepos tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Ship COD là gì?

Ship COD là viết tắt của cụm từ “Cash On Delivery”, nghĩa là giao hàng và thu tiền hộ. Theo đó, khi khách đặt mua sản phẩm, người mua chỉ thanh toán khi nhận hàng, còn người bán sẽ nhận lại tiền sau khi đơn vị vận chuyển giao hàng thành công và hoàn tất đối soát.

Khác với thanh toán trực tuyến, hình thức COD giúp khách hàng cảm thấy yên tâm hơn, vì họ chỉ phải trả tiền khi đã trực tiếp kiểm tra sản phẩm. Chính vì thế, tại Việt Nam, ship COD vẫn là phương thức giao hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất, đặc biệt trong các mô hình bán hàng cá nhân Facebook, Shopee, Lazada hay TikTok Shop.

Không chỉ phổ biến với khách hàng, COD còn là “công cụ chốt đơn” hiệu quả cho người bán, giúp giảm tình trạng bỏ giỏ, nâng tỷ lệ mua hàng thành công mà không cần đầu tư vào cổng thanh toán trực tuyến phức tạp.

2. Quy trình hoạt động của ship COD

Để hiểu sâu hơn về ship COD là gì, hãy cùng tìm hiểu về quy trình chi tiết vận hành của một đơn hàng COD thông thường:

Bước 1: Tạo đơn hàng COD

Người bán tạo đơn hàng trên hệ thống bán hàng hoặc phần mềm bán hàng, nhập thông tin khách hàng, địa chỉ nhận hàng và số tiền cần thu hộ.

Bước 2: Đơn vị vận chuyển tiếp nhận

Hãng vận chuyển (ví dụ: GHN, GHTK, Viettel Post, J&T…) đến lấy hàng tại kho hoặc cửa hàng của người bán, sau đó cập nhật trạng thái đơn trên hệ thống.

Bước 3: Shipper giao hàng cho khách:

Khi hàng đến tay khách, nhân viên giao hàng sẽ cho khách kiểm tra, sau đó thu tiền mặt hoặc thanh toán qua ví điện tử/QR nếu được hỗ trợ.

Bước 4: Đối soát và hoàn tiền:

Sau khi giao hàng thành công, đơn vị vận chuyển sẽ đối soát, trừ phí vận chuyển hoặc phí thu hộ, rồi chuyển lại tiền cho người bán sau 1–3 ngày làm việc.

Toàn bộ quy trình này có thể được theo dõi theo thời gian thực qua phần mềm quản lý. Với TruePOS, người bán dễ dàng kiểm tra từng trạng thái: đang giao, đã giao, chờ hoàn tiền, hay hàng bị hoàn. Nhờ đó, quá trình kiểm soát dòng tiền COD trở nên minh bạch và tự động hơn rất nhiều.

3. Ưu và nhược điểm của hình thức ship COD

3.1 Ưu điểm

• Tăng sự tin tưởng và tỷ lệ chốt đơn: Người mua cảm thấy an toàn hơn khi chỉ thanh toán sau khi nhận hàng, đặc biệt với các cửa hàng mới hoặc không có thương hiệu lớn.
• Không cần đầu tư hạ tầng thanh toán: Người bán nhỏ lẻ có thể bắt đầu kinh doanh ngay mà không cần cổng thanh toán trực tuyến phức tạp.
• Dễ dàng triển khai trên nhiều kênh: COD được hầu hết các đơn vị vận chuyển hỗ trợ, nên dù bán qua website, mạng xã hội hay sàn TMĐT, người bán đều có thể linh hoạt lựa chọn.
• Phù hợp với hành vi người tiêu dùng Việt Nam: Theo thống kê, hơn 60% đơn hàng online tại Việt Nam vẫn sử dụng COD, cho thấy đây là hình thức phù hợp với thói quen tiêu dùng hiện tại.

3.2 Hạn chế

• Dễ phát sinh đơn hoàn: Nhiều khách “bom hàng” hoặc từ chối nhận khi không còn nhu cầu, khiến người bán tốn phí vận chuyển hai chiều.
• Thời gian hoàn tiền chậm: Tiền thu hộ thường mất vài ngày mới về tài khoản người bán, ảnh hưởng đến dòng tiền nếu không theo dõi chặt.
• Khó quản lý thủ công: Khi có nhiều đơn, việc kiểm soát COD bằng tay hoặc Excel dễ dẫn đến nhầm lẫn, sai lệch số tiền thu hộ.
• Rủi ro vận chuyển: Nếu đơn vị giao hàng làm mất, thất lạc hoặc giao sai, người bán phải xử lý khiếu nại và chờ bồi hoàn.

4. Cách quản lý đơn ship COD hiệu quả với TruePOS

Để giảm rủi ro và tối ưu dòng tiền khi xử lý đơn hàng COD, các cửa hàng nên sử dụng phần mềm quản lý bán hàng tích hợp vận chuyển như TruePOS. Phần mềm không chỉ giúp tạo và theo dõi đơn COD nhanh chóng mà còn tự động hóa toàn bộ quy trình thu hộ, kết nối vận chuyển, cập nhật tồn kho và báo cáo doanh thu.

Các tính năng nổi bật của TruePOS trong quản lý COD:

• Tạo và theo dõi đơn hàng COD, kết nối với đơn vị vận chuyển.
• Quản lý đơn hàng và trạng thái “đang giao”, “đã giao”, “hoàn hàng”.
• Báo cáo doanh thu, lãi/lỗ, tồn kho và chi nhánh, giúp người bán biết rõ số tiền thực nhận sau khi trừ phí.
• Hỗ trợ đa ngành hàng, đa chi nhánh, tích hợp kho hàng, phù hợp với các cửa hàng có nhiều chi nhánh và nhiều đơn hàng COD.
• Ngoài ra tùy theo lĩnh vực kinh doanh cụ thể, phần mềm còn có thể tùy biến tính năng để phù hợp và hỗ trợ người dùng một cách tốt nhất.

Nhờ đó, người bán có thể rút ngắn thời gian xử lý đơn, giảm thất thoát và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Tóm lại, ship COD là phương thức giao hàng thu tiền hộ, mang lại sự tiện lợi và an toàn cho cả người bán lẫn người mua. Tuy nhiên, để hình thức này phát huy tối đa hiệu quả, doanh nghiệp cần quản lý đơn hàng và công nợ COD bằng hệ thống thông minh.

Truepos là giải pháp phần mềm quản lý bán hàng chuyên nghiệp của Công ty Thái Sơn. Phần mềm giúp chủ shop, hộ kinh doanh,... tối ưu toàn bộ quy trình bán hàng từ cửa hàng đến giao tận tay khách. Với TruePOS, mọi quy trình từ tạo đơn, giao hàng đến đối soát tiền thu hộ đều được tự động hóa, giúp bạn vận hành bán hàng online nhanh hơn, chính xác hơn và minh bạch hơn.

Nguyệt Nga